Մայրենի

Նախադասությունների ճիշտ հաջորդականությունը գտի՛ր և տեքստը վերականգնի՛ր

Մեքսիկացի գիտնականները նոր քաղցր նյութ են հայտնաբերել։ Դա Մեքսիկայում աճող, այսպես կոչված, «քաղցր խոտի» մեջ է։ Դա սախարոզից հազար անգամ քաղցր Է։ Ի պատիվ XVI դարի իսպանացի բժիշկ Ֆրանցիսկո Էրնանդեսի, որը ղեղաբույսերի մասին շատ է գրել, այդ նյութն «էրնանդուլցինոմ» են անվանել։

Սխալ կամ ոչ տեղին գործածված բառերը գտի՛ր և փոխարինի՛ր հարմար հոմանիշով:

Նրան աշխատանքից ազատեցին, որովհետև  անպատասխանատու էր ու ցրված:  Մատիտներիդ մեջ կապույտի բոլոր երանգները կան: Ծանոթիս այդպես էլ  չգտա շատ բազմության մեջ: Ընկերները երկու օր առաջ էին վիճել ու հաշտվելու փորձեր էին անում: Շատ խոստումներ տվեց ու գնաց:

Գրի՛ր մեկ բառով։

ա. Սիրում է իր հայրենիքը-հայրենասեր

բ. Միշտ ճշմարիտ է խոսում-ճշտախոս

գ. Ինքն իր վրա վստահ է-ինքնավստահ

դ. Սիրում է երաժշտություն-երաժշտասեր

ե. Իր պարտականությունները ճանաչում է-պարտաճանաչ

զ. Ինքն իրեն շատ է հավանում-ինքնահավան

է. Գաղտնիքը պահել գիտե-գաղտնապահ

զ. Նուրբ ճաշակ ունի-նրբաճաշակ

Գտի՛ր ժողովրդախոսակցական լեզվին բնորոշ բառերի գրական նույնանիշները։

Պռոշ-շրթունք, էգուց-վաղը, տկլոր-մերկ, բարիշել-հաշտվել, ջահել-երիտասարդ, պոզ-եղջյուր, սապոն-օճառ, դոշակ-ներքնակ, լղար-նիհար

THE WISHING TREE

One day, a traveller was passing through a desert. After walking for a few miles, he felt tried, hungry and thirsty. “How I wish I could rest for a while under a tree!” he thought.

Suddenly, he saw a tree in front of him! He was surprised as he was in a desert, and just a few seconds ago there was no trace of even a bush. But, at the same time he felt glad that he had a place to rest for a while. As the traveller sat under the tree, he thought, “How I wish I had water to drink!”

Just then he found a tumbler full of cold water kept on a stone in front of him. “Ah!” said the surprised traveller, and guzzled the water.

After a few minutes, the traveller thought, “How I wish I had something to eat!” In an instant, a variety of delicious food appeared before him. The traveller ate as much as he could.

All that food made him wish for a bed and he got one too! Stretching himself comfortably of the soft mattress, the traveller thought,” I wish I had someone to massage my feet.”

Instantly, a young woman appeared and started massaging his feet and legs. Tired as he was, the traveller soon fell fast asleep. Actually, he was under the shade of ‘Kalpa Vriksha’, a magical tree. Whoever was under it could have whatever he wished for!

After a long nap when the traveller woke up, he saw the woman still sitting beside his feet. Now the traveller began to think,” I am sure this is a magical part of the desert. Otherwise, how can things appear out of nowhere?” He wondered,” Could there be a demon around too?”

Suddenly, a demon appeared. The traveller was filled with fear! “A… A… Are you going to eat me up?” he asked the demon. “Yes! Get ready!” replied the demon, pouncing on the traveller. The frightened traveller took to his heels and ran away, thinking, “How I wish this demon disappears!”

Suddenly, when he turned around, there was no demon. “What is all this?” thought the traveller, puzzled. “Was this all a dream? Perhaps, the Almighty grants us all our thoughts in the desert. I must be careful of what I think!” thought the traveller and went on his way.

  • Դուրս գրել անծանոթ բառերը:

suddenly – հանկարծ

trace – հետք

delicious – հիանալի, համեղ

desert – անապատ

appear – հայտնվել

oterwise – հակառակ դեպքում

to wonder – հետաքրքրվել

  • Գտնել կարմիրով նշված բառերի հոմանիշները՝ beautiful-pretty
  • Wish-desire-ցանկություն
  • variety — diversity-բազմազանություն
  • delicious — tasty-համեղ
  • much — very-շատ
  • replied — reply-պատասխանել
  • Գտնել կապույտով նշված բառերի հականիշները՝ happy-sad

day – night-գիշեր

under – above- ներքև,վերև

in front of – behind- դիմացում — ետևում

sit – stand- նստել, կանգնել

find – lose- գտնել, կորցնել

cold – hot-սառը, տաք

after – before- դրանից հետո, մինչև

young – old- երիտասարդ, ծեր, նոր, հին

appear – disappear- հայտնվել, անհետանալ

soon – later- շուտ , ուշ

fast – slow- արագ, դանդաղ

begin – finish- սկսել, ավարտել

demon-angel- հրեշ, հրեշտակ

How Fly saved the river

There was once a river so beautiful that all the animals came to drink from it. One day a giant moose came to this river.

“He’s so big!” cried out a beaver named Barney.

“Even bigger than Big Bear,” added Betty, another beaver.

“He sure is thirsty,” noticed Marty, a muskrat/ մշկառնետ/.

“He’s drinking so much that the river is going down!” yelled Mary, another muskrat.

The animals grew worried.

“Our beaver dams will be destroyed,” warned Barney.

“And we’ll have no water to drink,” said Mary.

Big Bear, who had been listening to the whole time said, “Let’s meet tonight and plan how to get rid of this pest.“

“Count me in!” added Fly.

All the animals laughed at Fly. How was such a tiny creature going to help?

As the sky grew dark, Fly joined the others on the riverbank.

“So, what’s the plan?” he asked.

Barney started by saying, “I will gnaw on that moose’s legs until he runs away.

“But he’ll kick you with his big strong hooves!”, warned Betty.

“Oh,” said Barney. “I didn’t think of that.”

We need another plan,” both muskrats said at the same time.

“I am the strongest,” said Big Bear. “I’ll fight that moose.”

“But the moose is twice your size!” said Fly.

The beavers and muskrats all said to Fly, “Be quiet. You are the weakest of all.”

The next morning, Bear was worried. Was Fly right? Was the moose truly twice his size?

“Bear hurry!” said the muskrats.

But Big Bear did not move.

“I’m… I’m… scared,” he replied.

“Maybe we should try my plan,” Fly admitted. But all the other animals just laughed at Fly.

So, Fly flew onto the moose’s back. Holding on tightly, he bit the moose as hard as he could.

“Ouch!” cried the moose.

Fly flew up and bit the moose’s ear.

“Stop it!” the moose yelled.

“I’ll never stop,” said Fly, as he flew around and bit the moose on its leg.

The moose was unable to stop Fly, so he turned and ran. The animals never saw him again.

That night, the beavers made fish stew. The muskrats danced a special dance in honor of Fly.

“Hooray for Fly!” they all sang.

“You see,” began Fly, “even the weakest animal can beat the strongest if he uses his brain.”

  • Տեքստի ընդգծված նախադասությունները դարձրու հարցական և ժխտական:

    One day a giant moose came to this river.

    Did one day a giant moose come to this river?
    One day a giant moose didn’t come to this river.

    All the animals laughed at Fly.
    Did the all animals laugh at Fly?
    All the animals didn’t laugh at Fly.

    I will gnaw on that moose’s legs until he runs away.
    Will I gnaw on that moose’s legs until he runs away?
    I will not gnaw on that moose’s legs until he runs away
     
  • We need another plan
    Do we need another plan?
    We don’t need another plan
    I am the strongest.
    Am I the strongest.
    I am not the strongest


    The moose is twice your size!
    Is the moose twice your size.
    The mouse isn’t twice your size

    The moose was unable to stop Fly
    Was the moose unable to stop Fly
    The moose isn’t unable to stop Fly.


    The animals never saw him again.
    Did the animals never see him again?
    The animals didn’t see him again.
     
  • Կապույտով նշված բառերը թարգմանիր:
    pest – ՎնասաԿար
    creature – արարած
    gnaw – նհարել
    Fight – կռվել
    admitted – խստովանել
    moose yelled – որմնսդուղտը բղավեց
    honor – պատիվ
  • Տեքստից դուրս գրիր ածականները` beautiful,destroyed, dark, strong,
    giant, big, thirsty,
  • Տեքստից դուրս գրիր մակբայերը՝ beautifully
    truly,
  • Ին՞չ կենդանիներ կան տեքստում, դուրս գրիր, ին՞չ հետաքրքիր փաստեր գիտես կենդանիների մասին, համացանցից դուրս հանիր և պատրաստիր ռադիո նյութ հետևյալ վերնագրերով՝
  • Ընտրիր ճիշտ տարբերակը
  1. Why didn’t the other animals think Fly’s plan would work?
    a) Bear was too scared.
    b) Fly was too small.
    c) The moose was too fast.
    d) Fly had a broken wing.
    2) What problem was the moose causing?
    a) He was destroying the animals’ homes.
    b) He was being mean to the animals.
    c) He was drinking too much water.
    d) He was eating all their food.
    3) Which line from the story shows that Fly is determined (strong-minded)?
    a) “I’ll never stop.”
    b) “Hooray for Fly!”
    c) “But the moose is twice your size!”
    d) “So, what’s the plan?”
    4) Fly is the smallest animal in the story. In what way is he the strongest? Explain your answer.
    the fly is very strong because,he is a very smart.

    5) What was the moose doing that made the animals call him a pest?
    He drank so much water and river the was going down.
  • Կարդա հետևյալ տեղեկությունները կենդանիների մասին և ընտրիր, թե յուրաքանչյուր հատվածը որ կենդանու մասին է՝ cat, dog, hamster, lizard, fish, parrot
  1. It is a good friend. Takes it out for walks every day. Feed it meat and give it water to drink.

It is a dog

2.  It needs an aquarium to swim. Change the water and clean the aquarium regular. Feed your pet special food once a day.

It is a fish 

3. It needs a warm house. It needs rocks and plants to climb on. Feed it insects, spiders, mice, or rats, and give it water to drink.

It is a lizard.

4. It is very friendly and likes to play outside. It sleeps a lot and needs quiet, and warm place to rest. Feed it special biscuits, meat or fish, and water to drink.

It is a cat

5. It needs a cage where it can run around and a box to sleep in. Feed your pet seeds, nuts, fruit, and vegetables, and give water to drink.

It is a hamster

6. It needs a big cage. Don’t forget to clean the cage. Pet your pet fly outside the cage regularly. Feed your pet seeds and give water to drink.

It is a parrot 


  1. ___________________________________________________________________
    6. How Fly Saved the RiverFly flew onto the moose’s back. Holding on tightly, he bit the moose as hard as he could.Fly flew up and bit the moose’s ear. As he flew around and bit the moose on its leg.
    So moose turned and ran.
  • Կարդա հետևյալ տեղեկությունները կենդանիների մասին և ընտրիր, թե յուրաքանչյուր հատվածը որ կենդանու մասին է՝ cat, dog, hamster, lizard, fish, parrot
  1. It is a good friend. Takes it out for walks every day. Feed it meat and give it water to drink.

It is a dog.

2.  It needs an aquarium to swim. Change the water and clean the aquarium regular. Feed your pet special food once a day.

It is a fish

3. It needs a warm house. It needs rocks and plants to climb on. Feed it insects, spiders, mice, or rats, and give it water to drink.

It is a lizard.

4. It is very friendly and likes to play outside. It sleeps a lot and needs quiet, and warm place to rest. Feed it special biscuits, meat or fish, and water to drink.

It is a ct.

5. It needs a cage where it can run around and a box to sleep in. Feed your pet seeds, nuts, fruit, and vegetables, and give water to drink.

It is a hamster.

6. It needs a big cage. Don’t forget to clean the cage. Pet your pet fly outside the cage regularly. Feed your pet seeds and give water to drink.

It is a parot 

Ճամփորդություն դեպի հայրական գյու

Ընտանիքով որոշեցինք գնալ հայրական գյուղ՝Դաշտադեմ։Ինձ շատ հոգեհարազատ գյուղ է,մայրիկիս և հայրիկիս ծնողների հայրական գյոուղն է։Ես շատ եմ սիրում այդ գյուղը,ամեն անգամ հարազատներիս հետ հանդիպումն ավարտվում է գյուղի անառիկ ամրոոցում պտույտներով։Հայրիկիս և եղբորս հետ ամեն անգամ բարձրանում ենք ամրոցի գագաթին և հիանում։ Այն իրենից ներկայացնում է մի ամբողջ համալիր։Քաղենի ամրոցը խոշոր համալիր է։Հիմնադրման ժամանակը հայտնի չէ։Ենթադրվում է,որ կառուցվել է Ուրարտական ամրոցի տեղում,Կամարականների օրոք։Ամրոցի հնագույն մասը մաքուր տաշած քարերից կրաշաղով շինված ուղղանկյուն աշտարակն է,որին 1174թ․-ին Անիի Շադդադյան վերջին կառավարիչ Սուլթան Իբն Մահմուդ Իբն Շավուրին կցել է կիսաշրջանաձև և բազմանիստ հատակագծով բուրգեր։1812թ․-ին Երևանի սարդար Հյուսեյն Խանը հին ամրոցը շրջապատել է բազմանկյուն հատակագծով, անկյուններում 8 աշտարակներով,չափազանց լայն պարսպապատերով։Գլխավոր մուտքը կիսաշրջանաձև բուրգից է։Ամրոցն ունի ստորերկրյա գաղտնուղի։Ամրոցի ներսում է գտնովում նաև Խանի տունը և Սրբ․Սարգիս Եկեղեցին։

Դաշտադեմից մոտ երկու կիլոմետր հեռավորևությոան վրա, պատմական Քաղենի բնակավայրի տարացքումպահպանվել է Սրբ. Քրիստափորի վանքը(7-րդ դ.)
Եկեղեցին խաչաձեվ է՝ եռախորան, կենտրոնագմբեթ փոքր կառույց է(նորոգվել է 1980 թ.-ին);Սրբաատաշ սև տուֆից շարված պատերին կան կառուցող վարպետնների նշաններ;Անմշակ քարով շարված պարսպից 10-14 դարերի խաչքարերով հարուստ գերեզմանատուն ունի, որտեղ հանգչում են իմ նախնիների աճյունները;

Անանիա Շիրակացի

Անանիա Շիրակացի, 7-րդ դարի հայ գիտնական։ Առաջինը կայուն հիմքերի վրա դրեց ճշգրիտ գիտությունների ուսումնասիրությունը Հայաստանում։
Անանիա Շիրակացին եղել է Անանիա գյուղից։ Նախնական կրթությունը հավանաբար ստացել է Դպրեվանքի դպրոցում։ Այդ ընթացքում նա սովորել է Աստվածաշունչը և Սողոմոնի Սաղմոսարան գիրքը, որի իմաստության խորհրդից ներշնչում քաղելով և համարողություն (թվաբանություն) սիրելով, որոշում է շարունակել ուսումը։ Սակայն Հայաստանում որևէ ուսուցիչ և գիտական գրքեր չգտնելով, մեկնում է Բյուզանդիա։ Թեուդոպոլիս քաղաքում Եղիազարոս անունով մի անձից լսում է Քրիստոսատուր անունով մի մաթեմատիկոսի մասին, որը ապրում էր Չորրորդ Հայքում։

Վեց ամիս Քրիստոսատուրի մոտ անցկացնելուց հետո գալիս է այն եզրակացության, որ նա սպառիչ չի տիրապետում թվաբանության։ Ապա ուզում է մեկնել Կոստանդինոպոլիս, երբ հանդիպում է այնտեղից եկող ծանոթների և լսում թե Տյուքիկոս Բյուզանդացի անվամբ մի գիտուն ապրում է Տրապիզոնում, որը գտնվում էր Պոնտոսի ծովեզրին։ Շիրակացին ութ տարի սովորում է Տյուքիկոսի մոտ, և այդ ընթացքում տիրապետում համարողական գիտությանը, ինչպես նաև ծանոթանում այլ գիտությունների և բազմաթիվ գրքերի հետ։ Ապա նա վերադառնում է Հայաստան և փորձում ուսուցանել իր գիտությունը։ Նա նաև բացում է դպրոց և գրում դասագրքեր։

Ծիր Կաթին.Հարդագողի ճանապարհ

Ծիր Կաթինը հայերենում անվանվում է նաև Հարդագողի ճանապարհ։ Ըստ հայկական առասպելի, մի խիստ ձմեռ հայերի նախնի Վահագնը ասորիների նախնի Բարշամինից հարդ է գողացել, և երկնքում մասամբ երևացող Ծիր Կաթինը գողացած հարդի հետքն է։ Անհիշելի ժամանակներից մարդիկ հիացել են նրա երկնասփյուռ տեսքով։ Երկրից նայելիս այն ներկայանում է դիտողին մշուշոտ թույլ լույսով։ 1609 թ.՝ երբ Գալիլեյն աստղադիտակով դիտեց այդ գոտին, վերջնականապես պարզ դարձավ, որ այն բաղկացած է բազում հեռավոր աստղերից։ 7-րդ դարի հայ մեծ աստղագետ, տոմարագետ և փիլիսոփա Անանիա Շիրակացու ընկալմամբ, Ծիր Կաթինը կամ Հարդագողի ճանապարհը անթիվ-անհամար աստղերի լույսը կուտակած հսկա լուսաշերտ է. «խիստ աստեղք են բազումք, նուազք և յոյժ ընդ աղօտ երևմանէն միաւոր լոյսն տեսանի»: Ծիր Կաթինը մեկնաբանելու փորձ է արել Կանտը։ Մոլորակային համակարգի առաջացման իր վարկածի նմանությամբ՝ նա համարել է դա պտտվող գազային սկավառակից առաջացած սկավառակաձև աստղային համակարգ, որի առանցքի շուրջը պտտվում են աստղերը, իսկ հեռավոր միգամածություններն էլ, հավանաբար դրանցից դուրս գտնվող նմանատիպ համակարգեր։ 1920 թ. ամերիկացի աստղագետ Հարլոու Շեփլին, չափելով գնդաձև աստղակույտերի հեռավորությունները, եզրակացրեց, որ Ծիր Կաթինը շատ ավելի մեծ է, քան կարծում էին մինչ այդ, և Արեգակն էլ նրա կենտրոնում չէ։ Այսպիսի համակարգում նույն կերպ պտտվող չեզոք ջրածնի ամպերը պետք է մեր նկատմամբ ունենան տարբեր տեսագծային արագություններ, և ռադիոսպեկտրում դրանց 21 սմ-անոց ռադիոգծերը, ունենալով տարբեր դոպլերյան շեղումներ, պետք է տարանջատված լինեն։ Դրա շնորհիվ 1927 թ. Օորտին հաջողվեց ապացուցել Ծիր Կաթնի պտույտը և բացահայտել նրա պարուրաձև կառուցվածքը։Պարզվեց, որ Ծիր Կաթնի սկավառակում չեզոք ջրածինը բաշխված է ոչ թե համասեռ, այլ կազմում է պտտման կենտրոնի շուրջը փաթաթվող պարուրաթևեր։ Այն ժամանակ հեռավոր աստղերի հեռավորությունների որոշման մեթոդները դեռ բավականաչափ ճշգրիտ չէին, սակայն պարզ էր արդեն, որ Ծիր Կաթնի սկավառակում դիտվեղ աստղերի ու դրանց կույտերի մեծ մասը գտնվում են հենց այդ պարուրաթևերում։ Այսպես ուրվագծվեց Ծիր Կաթնի իրական կառուցվածքը, որը նորովի կոչվեց Գալակտիկա։

Գալակտիկաներ

Գալակտիկաներ (Γαλαξίας), գրավիտացիոն ուժով կապված համակարգեր՝ բաղկացած աստղերից, աստղակույտերից, միջաստղային գազից և փոշուց, մութ նյութից, մոլորակներից։ Գալակտիկայի կազմի մեջ մտնող բոլոր օբյեկտները մասնակցում են ընդհանուր զանգվածների կենտրոնի նկատմաբ շարժմանը:

Տիեզերքի դիտվող մասում գալակտիկաների հստակ թիվ հայտնի չէ, բայց ենթադրվում է, դրանք մոտ 2 տրիլիոնի կարգի են։ Տարածությունում գալակտիկաները բաշխված են անհավասարաչափ՝ մի հատվածում կարելի է հայտնաբերել մոտ գալակտիկաների ամբողջական խումբ, բայց և կարելի ընդհանարապես չհայտնաբերել (այսպես կոչված վոյդեր, կամ բաց տարածություններ)։

Գալակտիկաների նկարներում առանձին աստղեր առանձնացնելն անհնար էր մինչև 20-րդ դարի սկիզբը։ 1990-ական թվականների սկզբին հաշվվում էին մոտ 30 գալակտիկաներ, որոնցում հնարավոր էր տեսնել առանձին աստղեր, և դրանք բոլորը մտնում էին Տեղային խմբի մեջ։ Տիեզերական Հաբլ աստղադիտակի թողարկումից և 10 մ-ոց երկրային աստղադիտակների կառուցումից հետո դրանց թիվը կտրուկ աճեց։

Գալակտիկաներն առանձնանում են մեծ բազմազանությամբ՝ դրանց մեջ կարելի է առանձնացնել գնդաձև էլիպտիկ գալակտիկաներ, սկավառակաձև պարուրաձև գալակտիկաներ, միջուկով սպիրալաձև գալակտիկաներ, ոսպնյակաձև, անկանոն և այլն։ Եթե խոսենք թվային արժեքներից, օրինակ զանգվածից, ապա այն գնահատվում է 107 միչև 1012 Արեգակի զանգված, օրինակի համար մեր գալակտիկայի՝ Ծիր կաթինի զանգվածը գնահատվում է 2·1011 Արեգակի զանգված:

Գալակտիկաների տրամագծերը 5-250 կպկ են (16-800 հզ լուսատարի), օրինակ Ծիր կաթինի տրամագիծը մոտ 30 կպկ է (100 հզ․ լուսատարի)։ Դեռևս հայտնի ամենամեծ գալակտիկայի՝ IC 1101-ի տրամագիծը գնահատվում է 600 կպկ:

Գալակտիկաների կառուցվածքի չլուծված խնդիր է հանդիսանում մութ նյութը, որը դրսևորվում է միայն գրավիտացիոն փոխազդեցության ժամանակ։ Այն կարող է զբաղեցնել գալակտիկայի ամբողջ զանգվածի 90 %-ը, և կարող է բացակայել, ինչպես որոշ գաճաճ գալակտիկաներում:

Դոպլերի էֆեկտ

Դոպլերի էֆեկտ, ալիքի երկարության կամ հաճախականության փոփոխությունն ընդունիչի և ալիքի աղբյուրի շարժման դեպքում։ Իրարից անկախ հայտնաբերել են ավստրիացի ֆիզիկոս Քրիստիան Դոպլերը (1842 թ.) և ֆրանսիացի ֆիզիկոս Իպոլիտ Ֆիզոն (1848 թ.)։ Դոպլերի էֆեկտը դիտվում է Էներգիայի տարածման ցանկացած ալիքային պրոցեսի դեպքում։ Տատանման հաճախականության փոփոխությունը կախված է ալիքների տարածման միջավայրի նկատմամբ աղբյուրի և ընդունիչի շարժման արագությունից։ Ձայնային ալիքների համար Դոպլերի էֆեկտը դրսևորվում է ձայնի տոնի բարձրացմամբ, երբ աղբյուրն ու ընդունիչը մոտենում են իրար, և ընդհակառակը, ցածրացմամբ, երբ դրանք հեռանում են իրարից։ Վակուումում Էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման դեպքում հաճախականության փոփոխությունն արտահայտվում է{\displaystyle \upsilon =\upsilon _{0}{\frac {\sqrt {1-\beta ^{2}}}{1-\beta \cos \alpha }}}\upsilon =\upsilon _{0}{\frac  {{\sqrt  {1-\beta ^{2}}}}{1-\beta \cos \alpha }}

օրենքով, որտեղ ՝

  • {\displaystyle \upsilon _{o}}\upsilon _{o}-ն առաքված տատանումների հաճախականությունն Է,
  • {\displaystyle \upsilon }\upsilon  -ն ընդունիչի գրանցած տատանումների հաճախականությունն Է,
  • {\displaystyle \beta =\upsilon /c}\beta =\upsilon /c ( {\displaystyle \upsilon }\upsilon -ն աղբյուրի կամ ընդունիչի հարաբերական արագությունն Է, {\displaystyle c}c-ն՝ ալիքի տարածման արագությունը),
  • {\displaystyle \alpha }\alpha -ն ընդունվող ճառագայթի կազմած անկյունն է շարժման ուղղության հետ։

Բեկող միջավայրում հաճախականության փոփոխման օրենքն ավելի բարդ է (հաշվի է առնվում նաև բեկման ցուցչի կախումը հաճախականությունից)։ Դոպլերի էֆեկտ հասկցությունն ընդհանրացվում է նաև ձգողական դաշտում էլեկտրամագնիսական ճառագայթման հաճախականության փոփոխման